جایگاه دموكراسی در ایران

جایگاه دموكراسی در ایران
رشته تحصیلی : پژوهش

فرمت فایل : doc

تعداد صفحات : 218

حجم فایل (به کیلوبایت) : 89

فرمت دانلود : رار/ زیپ

مبلغ : 14000 تومان

خرید و دانلود

جایگاه دموكراسی در ایران

پیشگفتار................................ 1

دموكراسی چیست؟.......................... 3

الگوهای دموكراسی........................ 6

ابعاد نو و كهنه ی دموكراسی.............. 11

انواع دموكراسی از دیدگاه سی. بی. مك فرسون   22

دموكراسی غیرلیبرالی: نوع كمونیستی....... 22

دموكراسی غیرلیبرالی: نوع توسعه نیافته... 28

موج جدید نظریه های گذار به دموكراسی..... 35

زمینه های سیاسی و اجتماعی فروپاشی رژیم های غیردموكراتیك و گذرا آن ها به دموكراسی ............... 42

تعارض دموكراسی و توسعه با توجه به ایران. 98

جنبش دموكراسی مردمی و تكالیف مبرم آن در ایران   103

موانع گذار به دموكراسی در ایران......... 110

نتیجه گیری.............................. 125

منابع و مآخذ   127

::=::=::=::=::=::=::=::=::=::=::=::=::=::=::=

پیشگفتار:

امروزه در آغاز سده ی بیست و یكم میلادی چنین به نظر می رسد كه دموكراسی به عنوان نظام سیاسی بلامنازع در حال گسترش در سراسر جهان باشد. امروزه مبحث نظری گذار به دموكراسی و زمینه های اجتماعی آن مهمترین مبحث در جامعه شناسی سیاسی به شمار می رود و حتی می توان گفت كه با توجه به اهمیت این مبحث، جامعه شناسی سیاسی چیزی جز جامعه شناسی زمینه های گذار به دموكراسی نیست. با افزایش شمار دموكراسی ها در ربع قرن اخیر دامنه‌ی نظریه پردازی درباره گذار به دموكراسی نیز به شیوه بی سابقه ای گسترش یافته است. برخی از نویسندگان از امواج پی در پی گذار به دموكراسی هر صحنه ی جهانی سخن گفته اند. هر موج دموكراسی مجموعه تحولاتی از كه درطی مدت زمان نسبتاً معینی در دورن نظام های سیاسی گونانگونی در جهت پیشرفت فرایند های دموكراتیك رخ می دهد. ...

...

دموكراسی چیست؟

برای دموكراسی در طی این نیم قرن گذشته معانی متعددی بیان شده است از جمله: حكومت مردم، حكومت نمایندگان مردم، حكومت حزب مردم، حكومت اكثریت، دیكتاتوری پرولتاریا، حداكثر مشاركت سیاسی، رقابت نخبگان بر سر كسب آرای مردم، نظام چند جزبی، كثرت گرایی سیاسی و اجتماعی، حقوق برابر شهروندی، آزادی های مدنی و سیاسی، جامعه ی آزاد، جامعه ی مدنی، اقتصاد بازار آزاد، هر چه در بریتانیا یا آمریكا انجام می دهند پایان تاریخ یا هر چیز زیبای دیگر.

در عین حال كه بسیاری از این تعاریف مشتركند و با یكدیگر همپوشی دارند بسیاری از آن نیز با یكدیگر ناسازگارند. رایج ترین این تقابل ها عبارتند از: دموكراسی به منزله‌ی مفهومی توصیفی[1] یا مفهومی تجویزی[2]؛ دموكراسی همچون رویه ای نهادی یا ایده آلی هنجاری؛ دموكراسی مستقیم در مقابل دموكراسی نمایندگی؛ دموكراسی نخبه گرا در مقابل دموكراسی مشاركتی؛ دموكراسی لیبرال در مقابل دموكراسی غیرلیبرال (پوپولیستی، ماركسیستی، رادیكال)؛ دموكراسی مشورتی[3] در برابر دموكراسی توده ای؛ دموكراسی سیاسی در مقابل دموكراسی اجتماعی[4]؛ دموكراسی به عنوان حقوق فردی یا خیرجمعی؛ دموكراسی به منزله ی تحقق برابری یا توافق در مورد تفاوت. تمامی این تعاریف بیانگر مجادله انگیز و بحث انگیز بودن دموكراسی است كه هیچ تعریف مشخصی كه اساساً در آن توافقی وجود داشته باشد، در درست نیست.

مفهوم دموكراسی به حكومت و مردم باز می گردد و حكومت باید به دست مردم و برای مردم باشد دموكراسی به طور كلی به عنوان یك ارزش اجتماعی و سازمان سیاسی ریشه در یونان باستان دارد و مبنای اولیه دموكراسی حكومت مستقیم توده مردم بوده است در اوخر قرن18 بعد از انقلاب آفریقا مسئله دموكراسی غیرمستقیم مطرح شد و با ظهور انقلاب فرانسه و تبلور مفهوم قدرت مردمی مسئله گسترش دموراسی بر سایر گروه ها مطرح شد به دنبال این مسائل متفكرانی مانند جان لاك و مونتسكیو مسئله محدود شدن قدرت دولت و تفكیك قوا را به هدف تقویت دموكراسی غیرمستقیم مطرح كردند لاك روسو با طرح دموكراسی مستقیم بر نقش توده مردم تأكید كرد در اواسط قرن نوزدهم مسئله دموكراسی توده ها خطر حاكمیت عوام را تجلی كرد با نهادینه شدن دموكراسی و سازمان های سیاسی آن اصول دموكراسی مقبولیت عام یافت در قرن 20 زنان در دایره دموكراسی قرار گرفتند. رابردال تحلیل می كند كه استقلال دموكراسی در دولت های جدید نهادهای سیاسی را توسعه بخشید و دموكراسی غیرمستقیم جدید از سایر نظام‌های سیاسی متمایز است.



[1] - descriptive.

[2] - prescriptive.

[3] - deliberative democracy.

[4] - consensual democracy.

....

الگوی رادیكال از دموكراسی تكاملی

در روایت های هابز و لاك حاكمیت از مردم به دولت انتقال یافته ولی روسو معتقد است حاكمیت از مردم ناشی می شود و در ورای آن باقی می ماند و شهروندان از برابری سیاسی و اقتصادی برخوردارند. خصوصیات این دموكراسی عبارتند از: 1- وظایف قوه مقننه و مجریه تقسیم می شود 2- قوه مقننه متشكل از مشاركت مستقیم شهروندان در گروه های عمومی است. 3- مناصب در دست فرمانروایان است.

4- مناصب اجرایی به صورت مستقیم انتخاب می شود.

الگوی دموكراسی تكاملی

میل طرفدار دموكراسی نیرومند است كه خطرات ناشی از حكومت فراگیر و مداخله گر را از میان بردارد و راه حل او به حداقل رساندن مداخله دولت است كه هم موجب تكامل خویشتن و ایجاد شهروندانی متعهد و آگاه می شود از خصوصیات این دموكراسی عبارتند از1- جامعیت مردمی با حق رأی همگانی 2- تفكیك آشكار مجمع پارلمانی از بروكراسی دولتی 3- اعمال محدودیت برقدرت دولت تفكیك آن از طریق كنترل قانونی.

الگوی دموكراسی سوسیالیستی

ماركس و انگلس به این چنین الگویی معتقد بودند آنها بیان داشتند كه در دنیای سرمایه داری صنعت خانه دولت می تواند بی طرف باشد و نه اقتصاد آزاد و اینان راه حل ساخت طبقاتی را ارائه دادند. براساس این الگو (سوسیالیسم و كمونیسم) تكامل آزادی همگانی در گرو تكامل آزادی هر یك از آنهاست. پایان استثمار لازمه آزادی است كه منجر به برابری سیاسی و اقتصادی می شود. خصوصیات این الگو1- تبعیت كاركنان دولت از انتخاب دوری و عزل وكالت از جانب جامعه 2- توزیع مناصب اداری به صورت چرخشی یا انتخابی است. 3- وفاق، پایه اصلی تصمیم گیری در همه امور.

نخبه گرایی رقابتی و دیدگاه تكنوكراتیك

این نوع دموكراسی، عملاً حكومت سیاستمداران و روشی برای انتخاب نخبگان سیاسی كاردان و دارای بینش كه می توانند قانونگذاری كنند و تصمیمات ارادی بگیرند حكومت پارلمانی توأم با قوه مجریه قوی، وجود رقابت میان نخبگان سیاسی و احزاب، سلطه ی سیاسی حزبی بر پارلمان از خصوصیات این نوع دموكراسی هستند.